văn trị

Nhà vua thực hành văn trị để quản lý đất nước.

Định nghĩa

Danh từ:
- Sự cai trị bằng văn hóa, giáo dục và pháp luật, trái ngược với võ trị (cai trị bằng vũ lực, quân sự): "văn trị" chỉ phương thức quản lý xã hội dựa trên văn hóa, lễ nghi, luật pháp và giáo dục, ưu tiên sự ổn định và phát triển dân sự.
- Chính quyền dân sự (trong lịch sử): "văn trị" dùng để chỉ bộ máy hành chính dân sự, trái với quân đội hoặc chính quyền quân sự.

Ví dụ sử dụng

Danh từ:
- Thời phong kiến, các triều đại thường chú trọng văn trị để ổn định đất nước. (Các triều đại tập trung vào cai trị bằng văn hóa và luật pháp để duy trì hòa bình.)
- Sau chiến tranh, nhà nước chuyển từ võ trị sang văn trị để xây dựng lại xã hội. (Sau chiến tranh, chính quyền chuyển từ quản lý bằng quân sự sang quản lý bằng dân sự.)
- Văn trị được xem là nền tảng của một quốc gia thịnh trị. (Phương thức cai trị dân sự là cơ sở cho một quốc gia phát triển.)

Các cách sử dụng nâng cao

"văn trị thuần phong": chính sách cai trị dựa trên thuần phong mỹ tục và lễ nghĩa.
- Các vị vua hiền thường thực hành văn trị thuần phong để giáo hóa dân chúng. (Các vị vua sáng suốt dùng phong tục tốt đẹp để hướng dẫn người dân.)
"văn trị võ công": thành tựu trong cả cai trị dân sự và quân sự.
- Nhà vua được ca ngợi vì văn trị võ công, khiến đất nước hưng thịnh. (Nhà vua nổi tiếng vì vừa giỏi cai trị dân sự vừa giỏi quân sự.)

Biến thể và từ gần giống

Võ trị (danh từ): cai trị bằng vũ lực, quân sự — trái nghĩa với văn trị.
- Thời loạn lạc, võ trị thường được áp dụng để trấn áp các cuộc nổi loạn. (Trong thời chiến, cai trị bằng quân sự thường được dùng để dẹp loạn.)
Trị (động từ): quản lý, cai quản.
- Trị nước cần kết hợp cả văn trị và võ trị. (Cai trị đất nước cần kết hợp cả phương thức dân sự và quân sự.)

Từ đồng nghĩa

Thành ngữ liên quan

Văn trị thái bình: thời kỳ cai trị bằng văn hóa, đem lại hòa bình và thịnh vượng.
- Dưới triều đại đó, đất nước bước vào thời kỳ văn trị thái bình. (Đất nước trải qua giai đoạn hòa bình nhờ cai trị bằng văn hóa.)